Mijn inbox is leeg. De reels die ik nog wilde editten staan ingepland. Ik heb onderweg een begin gemaakt aan een nieuwe keynote die al een tijdje in mijn hoofd zat. Ik scoorde ergens in Frankfurt een warme havermout, kletste uren met mijn reisgenootjes en zag de bergen steeds groter worden vanuit het treinraam. Je ziet het landschap letterlijk veranderen terwijl je zelf gewoon lekker zit.

Het was begonnen. En ik had er zin in!

Met de trein naar Zwitserland: het is makkelijker dan je denkt

Dat je met de trein naar Zwitserland kunt, is natuurlijk geen wereldschokkend nieuws. Maar wat ik tijdens deze reis opnieuw ontdekte, is hoe ontzettend makkelijk je vervolgens door Zwitserland met de trein kunt reizen.

Zwitserland heeft namelijk een openbaar vervoersnetwerk waar ik als Nederlander behoorlijk gelukkig van werd. Treinen, bussen, boten en kabelbanen sluiten op elkaar aan en brengen je niet alleen van stad naar stad, maar ook gewoon midden de bergen in.

De Swiss Travel Pass koop je voor het aantal dagen dat je in Zwitserland bent en daarmee kun je binnen de geldigheidsperiode onbeperkt gebruikmaken van veel trein-, bus- en bootverbindingen en krijg je op bepaalde bergbanen korting. Dat betekent dus: je hoeft niet voor iedere trein opnieuw een kaartje uit te zoeken. Je stapt in, kijkt uit het raam en gaat.

Praktisch: zo zag onze treinreis door Zwitserland eruit

Onze Grande Train Tour begon in Luzern. Vanuit Nederland reisden we overdag met de trein via Frankfurt naar Basel en vervolgens door naar Luzern. En daar begon het echte Zwitserland.

De eerste dagen verbleven we in Luzern, prachtig gelegen aan het Vierwoudstrekenmeer. We maakten een boottocht over het meer, liepen door de stad, bezochten de markt en gingen vervolgens met trein, bus en kabelbaan richting de Brienzer Rothorn.

We stapten uit, liepen een stukje en stonden ineens tussen de bergen.Vanaf de Brienzer Rothorn heb je een 360-gradenzicht over de bergen en meren. De kabelbaan brengt je in ongeveer zeven minuten omhoog naar de top, waar je vervolgens verschillende wandelingen kunt maken.

Bergen aan alle kanten, wolken die over de toppen trekken, koeienbellen in de verte en ondertussen de wetenschap dat je hier gewoon met het openbaar vervoer naartoe bent gekomen.

Daarna reisden we verder naar St. Gallen, vervolgens naar Valposchiavo en Bergün in Graubünden. We zaten uren in treinen, maar geen moment voelde het als “zonde van mijn tijd”. Integendeel. Ik heb zelden zoveel uit een treinraam gekeken.

Onze Reis
Utrecht → Basel → Luzern
Luzern → Sörenberg → Brienzer Rothorn → Luzern
Luzern → St. Gallen
St. Gallen → Le Prese → Bergün
Le Prese → Bergün (via Bernina-route)
Bergün → Filisur → Landwasser/Wiesen → Bergün
Bergün → Zürich
Zürich → Nederland (met nachttrein)

Swisstainable: een keurmerk dat je helpt betere keuzes te maken

Zwitserland heeft een landelijk programma opgezet waarmee toeristische bedrijven en bestemmingen inzichtelijk kunnen maken welke stappen ze zetten op het gebied van mens, milieu en toekomstbestendig toerisme.

Swisstainable
Level I – committed, voor organisaties die zich committeren aan verbetering. 
Level II – engaged, voor organisaties die al concrete maatregelen nemen en zich verder ontwikkelen.
Level III – leading, voor organisaties die aantoonbaar vergaand bezig zijn en daarvoor aan strengere criteria voldoen.

Tijdens onze reis kwamen we verschillende hotels, bestemmingen en vervoersorganisaties tegen die zo’n niveau hebben. En juist dat maakt het voor een reiziger interessant: je kunt makkelijker zien welke keuzes een organisatie maakt en waar die nog stappen in kan zetten. Ik geloof heel erg in dit soort transparantie. Niet: kijk eens hoe perfect wij zijn! Maar juist: dit doen we al, hier staan we en hier willen we naartoe.

Hotels en activiteiten: dit deden we allemaal

Onze reis zat bomvol plekken die ik zonder auto niet per se zo snel bij elkaar zou hebben gezocht. We sliepen onder andere in Luzern, St. Gallen en Bergün en reisden ondertussen dwars door verschillende landschappen.

In Luzern maakten we een boottocht over het Vierwoudstrekenmeer en deden we een distilleerworkshop bij Hecht Distillerie. In Sörenberg gingen we omhoog naar de Brienzer Rothorn. In St. Gallen ontdekten we de historische binnenstad, het UNESCO-Abdijdistrict en de beroemde kleurrijke erkers.

Daarna werd het berglandschap steeds spectaculairder. We reisden met de Rhätische Bahn door Graubünden, aten bij Hotel Le Prese een plantaardig menu met producten uit Valposchiavo en sliepen in het historische Kurhaus Bergün.

We wandelden naar een uitzichtpunt bij het beroemde Landwasser-viaduct en zagen de trein over het viaduct rijden. Het soort moment waarbij je automatisch je telefoon pakt, een foto maakt en vervolgens denkt: nee, dit is niet eens mooi genoeg om te laten zien hoe mooi dit echt is.

• Luzern — boottocht over het Lake Lucerne
• Luzern — distilleerworkshop bij Hecht Distillerie
• Sörenberg — met de kabelbaan naar de Brienzer Rothorn
• St. Gallen — historische binnenstad en UNESCO-Abdijdistrict
• St. Gallen — kleurrijke erkers bekijken
• St. Gallen → Graubünden — met de trein dwars door het berglandschap
• Le Prese — plantaardig Valposchiavo-menu bij Hotel Le Prese
• Bergün — overnachten in het historische Kurhaus Bergün
• Filisur — wandelen naar het uitzichtpunt bij het Landwasser-viaduct
• Landwasser-viaduct — de Rhätische Bahn over het beroemde viaduct zien rijden

Bernina Express, maar dan stukken goedkoper

Een van de bekendste treinroutes van Zwitserland is natuurlijk de Bernina Express. Je kunt dezelfde spoorlijn ook met de regionale Rhätische Bahn reizen. De route is grotendeels hetzelfde en je krijgt dus nog steeds die spectaculaire uitzichten op bergen, dalen, meren en viaducten.

Sterker nog: ik vond het eigenlijk wel lekker dat we met een gewone regionale trein reisden. De ramen kunnen open, er is minder gedoe en je hebt niet per se het gevoel dat je in een toeristische attractie zit. Je zit gewoon in de trein.

Kan een treinreis ook gewoon leuker zijn?

We praten vaak over de trein als alternatief voor het vliegtuig of de auto. Dan gaat het al snel over wat je ermee niet doet. Je vliegt niet. Je rijdt niet. Je stoot minder uit. Je kiest anders. Allemaal prima.

Maar ik denk dat we daarmee iets missen. Je krijgt er namelijk ook iets voor terug. Je ziet Nederland langzaam veranderen in Duitsland. Duitsland verandert in Zwitserland. De steden maken plaats voor heuvels. Heuvels worden bergen. En voordat je het weet zit je met een kop koffie in je hand uit het raam te staren naar een landschap waar je anders met 800 kilometer per uur overheen zou vliegen.

Onderweg kun je werken. Lezen. Slapen. Een beetje staren. Een podcast luisteren. Met reisgenoten lachen. Je kunt zelfs je inbox leegmaken, als je daar zin in hebt. En daardoor voelt de reis niet als tijd die je moet verliezen om ergens te komen. De reis wordt onderdeel van je vakantie.

7x tips voor een treinreis door Zwitserland

1. Kijk naar de Swiss Travel Pass.
Als je meerdere dagen door Zwitserland reist, kan de Swiss Travel Pass heel handig zijn. Je reist binnen de geldigheidsperiode onbeperkt met veel openbaar vervoer en krijgt op verschillende bergbanen korting. Wij gebruikten hem als basis voor onze reis door Zwitserland.

2. Boek je treinreis op tijd.
Voor de internationale treinreis naar Zwitserland loont het om vroeg te kijken. Zeker als je met vaste tijden en een bepaald budget wilt reizen.

3. Neem niet te veel mee. Echt niet.
Je mag alles mee nemen wat je kunt dragen, maar doe jezelf een plezier en pak licht. Mijn ideale combinatie: een goede rugzak en een klein dagtasje voor water, camera en snacks. Je hoeft echt niet voor iedere mogelijke weersituatie een complete garderobe mee te slepen.

4. Laagjes, laagjes, laagjes.
In de bergen kan het weer snel veranderen. Een goede jas en verschillende laagjes zijn dus veel belangrijker dan één megadikke outfit. Al moet ik zeggen: tijdens onze reis was Zwitserland warm voor die tijd van het jaar (hallo klimaatverandering!) en hebben we regelmatig gewoon in ons eerste laagje rondgelopen.

5. Geef jezelf vijf tot acht dagen.
Voor een vakantie Zwitserland met de trein zou ik zelf minimaal een paar dagen uittrekken, inclusief de reisdagen. Wij kozen op de heenweg voor de trein overdag en gingen op de terugweg met de nachttrein. Daardoor haal je echt het maximale uit je tijd.

6. Kijk ook naar het voor- en naseizoen.
Lente en herfst lijken me fantastisch voor een treinreis door de Alpen. Minder druk, andere kleuren in het landschap en nog steeds genoeg mogelijkheden om naar buiten te gaan.

7. En vooral: kijk uit het raam.
Klinkt idioot simpel, maar serieus. Leg je telefoon af en toe weg. Dit is precies waarom je die trein hebt genomen.

Langzaam reizen voelt ineens helemaal niet langzaam

Ik kan hier nog duizend woorden aan wijden. Over bergen, treinen, havercappu’s, Zwitserse koeien, open treinramen en hoe gelukkig ik word van een reis waarbij ik niet iedere drie minuten hoef te bedenken waar ik mijn auto heb geparkeerd. Maar eigenlijk wil ik maar één ding zeggen: boek gewoon die trein.

Meer tijd. Meer landschap. Meer avontuur. Meer vakantie onderweg. En ja, de bergen gaan je goed doen. Geniet hieronder vooral mee met de foto’s, want sommige uitzichten moet je eigenlijk gewoon zelf gaan bekijken.

Tekst en fotografie Maartje Bregman | dit artikel is geschreven in samenwerking met Switzerland Toerisme