Nieuwe studie laat zien dat we klimaatverandering kunnen aanpakken én iedereen een beter leven kan hebben
Als je het nieuws volgt, krijg je soms het gevoel dat we moeten kiezen. Of we redden het klimaat. Of we zorgen voor economische groei. Of we bestrijden ongelijkheid. Maar alle drie tegelijk? Vergeet het maar. Tenminste, dat is vaak het verhaal. Een groep van 45 wetenschappers uit de hele wereld denkt daar heel anders over. En hun nieuwe rapport komt met een opvallende boodschap: een wereld waarin mensen beter leven, ongelijkheid afneemt én de aarde leefbaar blijft, is helemaal niet onmogelijk. Sterker nog: volgens hen kunnen we het gewoon doen.
Een ander toekomstverhaal
Het rapport is opgesteld door het World Inequality Lab, een internationaal onderzoeksinstituut dat kijkt naar ongelijkheid, economie en klimaat. Hun vertrekpunt is simpel. Veel toekomstscenario’s gaan uit van meer klimaatchaos, meer politieke spanningen en een steeds grotere kloof tussen arm en rijk. Maar wat als we een ander verhaal schrijven? Wat als we niet blijven vragen hoeveel spullen we kunnen produceren, maar hoe we ervoor zorgen dat mensen een goed leven hebben? Want, zeggen de onderzoekers, geluk zit niet alleen in economische groei. Het zit ook in gezondheid, vrije tijd, onderwijs, zekerheid en een leefbare planeet. Klinkt logisch eigenlijk.
Minder werken, beter leven?
Een van de opvallendste voorstellen uit het rapport: flink minder werken. En nee, niet omdat niemand meer zin heeft om te werken. De onderzoekers stellen zich een toekomst voor waarin de gemiddelde werkweek uiteindelijk daalt naar ongeveer tweeënhalve dag. Serieus?! Ja. Hun idee is dat technologische vooruitgang en hogere productiviteit ervoor kunnen zorgen dat mensen minder uren hoeven te maken, terwijl de levensstandaard juist stijgt. Meer tijd voor vrienden. Meer tijd voor familie. Meer tijd voor vrijwilligerswerk, hobby’s of gewoon even helemaal niks. Ik hoor niemand klagen. 😉
Van fast fashion naar zorg en onderwijs
Volgens de onderzoekers zit een groot deel van de oplossing in waar we ons geld aan uitgeven. Op dit moment investeren we veel in sectoren die veel grondstoffen, energie en uitstoot veroorzaken. Denk aan zware industrie en mijnbouw.
Zij stellen iets anders voor. Meer geld naar onderwijs. Meer geld naar gezondheidszorg. Meer geld naar sectoren die mensen helpen, maar relatief weinig beslag leggen op de aarde. Een euro die wordt geïnvesteerd in onderwijs of zorg heeft volgens de onderzoekers namelijk een veel kleinere ecologische voetafdruk dan een euro die wordt gestoken in de productie van nóg meer spullen. En dat is best een interessante gedachte.
De superrijken betalen meer
Een ander belangrijk onderdeel van het plan gaat over ongelijkheid. Want laten we eerlijk zijn: de klimaatcrisis wordt niet veroorzaakt door mensen die af en toe een tweedehands trui kopen of een vliegreis overslaan. De rijkste mensen op aarde zijn verantwoordelijk voor een onevenredig groot deel van de uitstoot. Daarom stellen de onderzoekers voor om miljardairs veel zwaarder te belasten en een deel van dat vermogen te gebruiken voor investeringen in duurzame energie, onderwijs en gezondheidszorg. Volgens hun berekeningen zou daardoor het inkomen van bijna 90% van de wereldbevolking tegen het einde van deze eeuw verdubbelen. Dat is nogal een claim.
Minder steak, meer toekomst
Ook ons eetpatroon komt voorbij in het rapport. De onderzoekers pleiten voor minder rood vlees, omdat de productie daarvan een belangrijke oorzaak is van ontbossing en natuurverlies. Dat betekent niet dat iedereen morgen vegan moet worden. Maar wel dat wat vaker kiezen voor plantaardig eten een enorme impact kan hebben op natuur, klimaat en biodiversiteit.(Eigenlijk weten we dit stiekem al best lang.)
En het klimaat dan?
Natuurlijk draait een groot deel van het plan om het terugdringen van uitstoot. Meer windenergie. Meer zonne-energie. Minder fossiele brandstoffen. Volgens de onderzoekers zou hun meest ambitieuze scenario ervoor kunnen zorgen dat de aarde opwarmt tot ongeveer 1,8 graden aan het einde van deze eeuw. Nog steeds niet ideaal. Maar een stuk beter dan de 4 graden of meer waar sommige huidige scenario’s op afstevenen. 😬
Is dit realistisch?
Dat is natuurlijk de grote vraag. Zelf noemen de onderzoekers hun plan “visionair” en misschien zelfs een beetje utopisch. Maar ze wijzen ook op iets interessants. Honderd jaar geleden werkten mensen veel meer uren dan nu. Veel Europese landen hebben hun ongelijkheid flink verminderd dankzij politieke keuzes. En sectoren zoals onderwijs en zorg zijn al eerder enorm gegroeid. Met andere woorden: grote veranderingen zijn niet nieuw. Ze gebeuren voortdurend. De vraag is alleen welke kant we op willen bewegen.
Het mooiste aan dit rapport
Wat mij vooral aanspreekt, is dat dit rapport niet begint met angst. Niet met alles wat we gaan verliezen. Niet met rampscenario’s. Maar met een simpele vraag: Hoe ziet een goed leven eruit binnen de grenzen van de planeet? Dat voelt eerlijk gezegd als een veel interessantere discussie. Want misschien gaat duurzaamheid uiteindelijk niet over minder. Misschien gaat het over genoeg. Genoeg tijd. Genoeg gezondheid. Genoeg zekerheid. Genoeg natuur. En als deze onderzoekers gelijk hebben, hoeven we daar niet eens de aarde voor op te offeren. 🌍💚
Bron: The Guardian
