Samen met journalisten van De Marker, NU.nl en RTL reist Maarten van Gestel, klimaatjournalist bij Trouw, met een elektrische bus naar de klimaattop. Onderweg maken ze verhalen, spreken ze mensen en geven ze het klimaat weer wat meer aandacht! We vroegen Maarten waarom hij deze reis maakt, waar hij naar uitkijkt en wat hij hoopt dat we ervan meenemen.

Waarom juist nu naar de klimaattop?

Voor Maarten is de klimaattop ieder jaar een van de belangrijkste journalistieke momenten. En juist nu vindt hij het belangrijk om erbij te zijn. De wereld staat behoorlijk op z’n kop, geopolitieke spanningen lopen op en landen lijken soms andere prioriteiten te hebben dan klimaatbeleid.

Toch komen bijna alle landen nog steeds samen om over het klimaat te praten. En dat is volgens Maarten hoopgevend.

“Juist nu de geopolitieke spanningen wereldwijd torenhoog zijn, landen nog maar moeizaam samenwerken en soms liever geld steken in defensie dan in klimaatmaatregelen, is het bemoedigend dat bijna alle landen nog wel samenkomen om over het klimaat te praten en hopelijk stappen voorwaarts te zetten, ook al zijn het maar kleine.”

Maarten

Hij merkt dat het klimaat als onderwerp soms naar de achtergrond verdwijnt. AI, oorlog en andere grote ontwikkelingen trekken de aandacht. “Soms lijken mensen zelfs banger voor een soort AI-apocalyps dan voor een klimaatramp.” Terwijl de gebeurtenissen van afgelopen zomer en de recente ramp in Nepal volgens hem juist laten zien hoe urgent de klimaatcrisis is.

Door naar de klimaattop te gaan en daar verhalen te maken, wil Maarten het onderwerp weer bij lezers onder de aandacht brengen. En dat levert ieder jaar bijzondere journalistieke ontmoetingen op. Zo interviewde hij eerder de klimaatminister van de Taliban en maakte hij een reportage over het Russische plan om mammoeten terug te halen om het klimaat te redden. Sick!

Zes dagen in een elektrische bus. Hoeveel zin hebben ze daarin?

Eerlijk is eerlijk: zes dagen in een busje is waarschijnlijk iets minder comfortabel dan een paar uur vliegen. Zeker als je ondertussen ook nog artikelen en video’s moet maken, een podcast opneemt én laadpalen moet zien te vinden. Vooral in Oost-Europa kan dat nog best een uitdaging worden.

“Ik verwacht dan ook dat het soms afzien wordt. Maar ik weet inmiddels uit ervaring dat anders reizen veel meer kan opleveren dan alleen een duurzamere manier om ergens te komen!”

Maarten

De afgelopen jaren reisde hij op allerlei manieren naar de klimaattop: liftend, met de trein en zelfs een keer met een trucker mee. En dat waren stuk voor stuk bijzondere ervaringen: “Hoewel die reizen lang duurden en veel energie kostten, waren het een paar van de mooiste reizen uit mijn leven.”

Want juist onderweg ontstaan de verhalen. Een praatje met medepassagiers in de trein, vijf dagen optrekken met een vrachtwagenchauffeur die klimaat helemaal niet zo boeiend vindt, of ontdekken hoe makkelijk je met liften door Europa komt: “Hoe interessant is het om vijf dagen met een trucker op te trekken die het klimaat helemaal niet boeiend vindt – om echt in gesprek te gaan met ‘de andere kant’?”

En misschien is dat wel precies de charme van deze reis. Je kunt van tevoren een route uitstippelen, maar je weet nooit wie je tegenkomt, welke gesprekken ontstaan en welke verhalen je uiteindelijk mee naar huis neemt.

Vier media, vier invalshoeken

Normaal gesproken gaan vier concurrerende media niet zo snel samen op pad. Maar voor deze reis slaan De Marker, NU.nl, RTL en Trouw de handen ineen. Iedereen maakt onderweg eigen verhalen, met een eigen journalistieke insteek. De Marker gaat jonge activisten interviewen, NU.nl bezoekt gebieden die al door klimaatverandering zijn getroffen, RTL richt zich op elektrisch rijden en Maarten gaat grote denkers interviewen over de klimaatcrisis in 2026.

En er gebeurt nog iets bijzonders: de vier journalisten maken onderweg ook samen een dagelijkse podcast. Onder de naam Op batterijen naar Turkije praten ze over wat ze meemaken, maar ook over hun werk en de vragen waar ze als klimaatjournalisten mee worstelen. Bijvoorbeeld: waarom vinden jongeren klimaat steeds minder interessant? En hoe ga je ermee om als mensen meer bezig lijken met een AI-apocalyps dan met een klimaatramp?

Een kijkje achter de schermen dus, maar ook gesprekken tussen vier mensen die vanuit heel verschillende redacties naar hetzelfde onderwerp kijken. Dat kan nog weleens interessante discussies opleveren.

Heeft het nog wel zin?

Wat Maarten vooral hoopt, is dat de reis mooie verhalen oplevert en het klimaat weer wat meer op de kaart zet. Maar hij wil ook dat we niet afhaken. Want hij merkt dat mensen soms het gevoel hebben dat het toch allemaal geen zin meer heeft.

“Veel mensen zijn ‘afgehaakt’ op het klimaat omdat ze denken dat het allemaal toch geen zin heeft, dat de aarde toch wel naar de tering gaat, en dat de opwarming niet te stoppen is. Maar dat is niet waar!”

Hij wijst erop dat er in relatief korte tijd al veel is veranderd. Denk aan het Akkoord van Parijs en de snelle opmars van schone energie en elektrisch rijden. Ontwikkelingen die twintig jaar geleden veel mensen niet hadden zien aankomen. Natuurlijk heeft het klimaat het op dit moment moeilijk als onderwerp en wordt klimaatbeleid op sommige plekken afgezwakt. Maar dat betekent niet dat alle vooruitgang verdwenen is: “Misschien ben ik een te optimistisch persoon, maar het zou me niets verbazen als het tij over een paar jaar weer gekeerd is en er weer een groenere wind door de wereld waait.”

Napraten bij Pakhuis de Zwijger

Op 1 december blikken ze terug: hebben deze klimaattoppen nog wel zin? Hoe wordt de klimaatcrisis beleefd in Centraal- en Oost-Europa? Wat kunnen we leren van inspirerende denkers en activisten onderweg? En hoe was het om met vier klimaatjournalisten van concurrerende te roadtrippen?

Een ticket is €11 en kan je hier scoren: https://dezwijger.nl/programma/hoe-lang-nog

We hoeven niet te doen alsof alles vanzelf goedkomt. Maar we hoeven ook zeker niet te doen alsof alles verloren is. Dus volg onze vier journalisten tijdens hun reis naar Turkije. Voor de verhalen, de gesprekken, de avonturen en hopelijk een heleboel nieuwe energie!